Değer Kaybı Davası Kazanma Şartları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

1) Değer kaybı davasını “kazanmak” için temel şartlar

Uygulamada değer kaybı talebinin kabulü için dört ana başlık kritik:

1. Kaza ve kusurun ispatı

1. Trafik kazasının gerçekleştiği (tutanak, polis/jandarma kaydı, kamera, tanık).

2. Karşı tarafın kusurlu olduğu (kusur oranı ne kadar artarsa talebin kabul ve miktar ihtimali güçlenir).

2. Gerçek bir değer düşüşü doğuran hasar

1. Araçta hasar olmalı ve bu hasar piyasa değerini düşürmeye elverişli olmalı.

2. Değişen/boyalı/onarım görmüş parçalar, özellikle yapısal bölge işlemleri (şasi, direk vb.) değer kaybını daha “ispatlanabilir” yapar.

3. Doğru muhataba yönelme

1. Çoğu durumda talep, kusurlu aracın Zorunlu Trafik Sigortası kapsamında poliçe limiti dahilinde istenir.

2. Poliçe limiti aşılıyorsa, kalan kısım için kusurlu sürücü/işleten ve şartlara göre diğer teminatlar (ör. İMM) gündeme gelebilir.

3. Değer kaybının “gerçek zarar” kalemi olduğu ve trafik sigortasının limit dahilinde sorumlu tutulabildiği yönünde Yargıtay kararları bulunmaktadır.

4. Süre ve usul şartlarına uyum

• Sigortacıya yazılı başvuru, birçok dosyada fiilen “kapı açan” adımdır: KTK m.97 uyarınca dava/tahkim öncesi sigorta kuruluşuna başvuru ve 15 gün içinde cevap verilmemesi veya talebin karşılanmaması halinde dava/tahkim yoluna gidilebileceği düzenlenir.

• Zamanaşımı bakımından (maddi zarar talepleri için) KTK m.109’da iki yıllık süre ve her hâlükârda on yıllık üst sınır yaklaşımı yer alır (uygulama olayın niteliğine göre değişebilir).

2) Dava açmadan önce yapılacaklar (kazanma ihtimalini yükselten adımlar)

A) Delil setini eksiksiz topla

1. Kaza tespit tutanağı / polis tutanağı

2. Hasar fotoğrafları (öncesi-sonrası mümkünse)

3. Servis faturaları, parça listesi, işçilik dökümleri

4. Ekspertiz raporu / servis raporu

5. TRAMER/hasar kaydı, kilometre bilgisi

6. İlan karşılaştırmaları (aynı model/yıl/donanım/km bandında hasarlı–hasarsız fiyat analizi)

B) Rayiç değer ve değer kaybı metodunu “piyasa gerçekliği”ne oturt

Bilirkişi/eksper raporlarında en çok tartışılan yer şudur:

• “Kaza öncesi rayiç” nasıl bulundu?

• “Hasarın piyasa fiyatına etkisi” hangi emsallerle ispatlandı?

İpucu: 8–12 emsal ilan + aynı donanım/kasa/versiyon + yakın km bandı, raporu güçlendirir.

C) Sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yap

Sigorta Tahkim’e gideceksen genelde önce sigorta kuruluşuna başvuru aranır.

3) Dava mı, Sigorta Tahkim mi?

Seçenek 1: Sigorta Tahkim Komisyonu

1. Sigorta kuruluşu tahkime üyeyse ve şartlar uygunsa hızlı bir yol olabilir.

2. Başvuru usulü ve istenecek belgeler Komisyon sayfalarında detaylıdır.

Seçenek 2: Mahkemede dava

• Sigortacı ödeme yapmaz/eksik yaparsa, talep mahkemeye taşınır.

• Hedef: kusur + hasar + rayiç + değer kaybı tutarının bilirkişiyle doğrulanması.

4) Arabuluculuk zorunlu mu?

Bu konu uygulamada tartışmalı/olay bazlı olabiliyor:

• Zorunlu trafik sigortası uyuşmazlıklarında “sigortacıya başvuru” (KTK m.97) dava ön şartı olarak öne çıkar ve bazı karar/yorumlarda ayrıca arabuluculuğa gitmenin zorunlu olmadığı yönünde değerlendirmeler yer alır.

• Öte yandan “ticari dava” niteliği ve TTK m.5/A kapsamı (konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak/tazminat taleplerinde arabuluculuk dava şartıdır) genel çerçeveyi belirler.

Pratik öneri: Dosyanın tarafları, talebin yöneltildiği kişi/kurum (sigorta mı, işleten mi), ticari nitelik ve yerel uygulama birlikte değerlendirilip strateji belirlenmeli.

5) En sık kaybettiren hatalar

• Kusur oranını netleştirmeden yüksek tutardan talep açmak

• Rayiç değer emsallerini yanlış seçmek (donanım/kasa farkı)

• Başvuru/cevap sürelerini ve yazışmaları belgelememek (KTK m.97)

• Poliçe limitini aşan kısmı doğru kişilere yöneltmemek

• Ekspertiz/bilirkişi raporuna karşı teknik itirazı zayıf yapmak (emsal ilan, parça/işçilik dökümü, hasarın yeri)

6) “Kazanma kontrol listesi”

➔ Kusur oranı ve kaza delilleri tamam

➔ Hasarın yeri/onarım türü net (değişen/boya/yapısal)

➔ 8–12 emsal ilan analizi hazır

➔ Sigortacıya yazılı başvuru + tarih/süre takibi var (KTK 97)

➔ Tahkim mi dava mı stratejisi seçildi (belge seti hazır)

➔ Poliçe limiti ve limit aşımı planlandı