Araç Değer Kaybı Başvuru Rehberi: Sigorta, Tahkim ve Dava Süreci

Kısa cevap: Araç değer kaybı tazminatı, kazada kusurlu tarafın trafik sigortasına başvurularak istenir. Süreç sırasıyla (1) belge toplama, (2) sigorta şirketine yazılı başvuru, (3) 15 iş günlük yanıt bekleme, (4) reddedilirse veya eksik ödeme yapılırsa Sigorta Tahkim Komisyonu'na (SİTAH) başvuru, (5) gerektiğinde Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava açma adımlarından oluşur. Hak düşürücü süre kaza tarihinden itibaren 2 yıl, her halükarda 10 yıldır (TBK m.72).

Değer kaybı talep edilebilmesinin temel şartları

• Kazada karşı sürücünün kusurunun bulunması (tam veya kısmi).
• Aracın 165.000 km'den az olması ve genelde 15 yaşın altında olması (Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları çerçevesinde değerlendirilir; istisnalar mevcuttur).
• Aracın daha önce ağır hasar görmemiş, pert/hurda kaydı bulunmaması.
• Hasarın orijinal yedek parça ile onarılmış olması (orijinal olmayan parça değer kaybını sınırlayabilir).
• Onarım faturalarının ve hasar görsellerinin korunmuş olması.

1. adım: Gerekli belgeleri toplamak

Başvuru öncesinde aşağıdaki belgelerin tam olarak hazırlanması, sigorta şirketinin eksik bilgi gerekçesiyle başvuruyu reddetmesinin önüne geçer:

• Kaza tespit tutanağı ve trafik kaza bildirim formu.
• Ruhsat, ehliyet ve TC kimlik fotokopisi.
• Hasar onarım faturası ve servis raporu (parça-işçilik dökümü).
• Onarım öncesi ve sonrası fotoğraflar.
• Eksper raporu veya hasar dosyası fotokopisi.
• Karşı tarafın trafik sigorta poliçesi bilgileri (acente, poliçe no).
• Banka IBAN bilgisi.

2. adım: Sigorta şirketine başvuru

Kusurlu tarafın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını (trafik sigortası) düzenleyen şirkete yazılı talep iletilir. Sigortacılık Kanunu m.30 ve KMSZMSS Genel Şartları uyarınca sigorta şirketi başvurudan itibaren 15 iş günü içinde kapsam içi olduğunu beyan etmek veya gerekçeli reddini bildirmek zorundadır. Bu süre içinde dava açılması veya tahkime gidilmesi mümkün değildir.

3. adım: Ekspertiz ve değer kaybı tespiti

Sigorta şirketi, kendi anlaşmalı eksperini görevlendirerek araç üzerinde inceleme yapar. Eksper raporunda hasar tutarı, onarım niteliği ve değer kaybı miktarı yer alır. Sigortalı taraf, raporun yetersiz olduğunu düşünürse özel ekspertiz raporu alarak alternatif değer kaybı hesabı sunabilir. Yargıtay uygulamasında somut hasar şiddetine göre Türkiye Sigorta Birliği değer kaybı formülü ve TÜVTÜRK-mahkeme bilirkişi raporları esas alınır.

4. adım: Sigorta Tahkim Komisyonu (SİTAH) başvurusu

Sigorta şirketi başvuruyu reddederse veya eksik ödeme yaparsa, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir. Tahkim süreci genelde 4-6 ay arasında sonuçlanır ve 40.000 TL altındaki uyuşmazlıklarda kararlar kesindir. Daha yüksek tutarlarda itiraz hakemine, oradan da Yargıtay'a temyiz yolu açıktır (üst sınırlar yıllık güncellenir).

5. adım: Dava aşaması

Sigorta tahkim yerine doğrudan Asliye Ticaret Mahkemesi'nde de alacak davası açılabilir. Davanın TBK m.72 uyarınca zarar ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halde olay tarihinden itibaren 10 yıl içinde açılması gerekir. Mahkemede ATSO/İTO listesinden seçilen otomotiv bilirkişisi rapor düzenler; karara karşı istinaf ve şartları varsa temyiz yolu açıktır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kazada kusurum kısmi ise tazminat alır mıyım?

Evet, ancak kusur oranınız kadar indirim yapılarak. Örneğin %25 kusurlu olduğunuz bir kazada hesaplanan değer kaybının %75'i tazmin edilir. Kusur oranı, kaza tespit tutanağı, varsa savcılık dosyası ve eksper-bilirkişi değerlendirmelerine göre belirlenir.

Ödeme ne kadar sürede yapılır?

Sigorta şirketi kabul ederse 15 iş günü içinde, ödeme genelde 3-4 hafta içinde tamamlanır. Tahkim yolunda 4-6 ay, mahkemede 6-18 ay sürebilir. Kararın kesinleşmesi sonrası icra takibi başlatılarak ödeme tahsil edilebilir.

Aracımı satarsam değer kaybı talep hakkım düşer mi?

Hayır, değer kaybı kaza tarihinde doğan bir alacaktır; aracın daha sonra satılmış olması talep hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak satış fiyatı ile ekspertiz değeri arasındaki farkın somut delillerle desteklenmesi gerekir.

İlgili sayfalarımız

• İstanbul Araç Değer Kaybı Avukatı — ana hizmet sayfası.
• Başvuru Süreci
• Gerekli Belgeler
• Ekspertiz Raporu
• Dava Süreci
• Kusur Oranı
• Değer Kaybı Hesaplama Aracı — ön hesaplama için.

Hukuki uyarı

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyanın aracın yaşı-km bilgisi, hasar şiddeti, kusur oranı, sigorta poliçesi ve onarım kalitesi gibi somut faktörlere göre değerlendirilmesi gerekir; sonuç garantisi verilmez. Somut başvurunuz için iletişim sayfamız üzerinden Av. Burak Koçak ile görüşebilirsiniz.