Kıdem Tazminatı Nedir? — İstanbul İş Hukuku Avukatı
Kıdem tazminatı, en az 1 yıl çalışmış işçinin iş sözleşmesinin yasada sayılı sebeplerden biri ile sona ermesi halinde, işveren tarafından ödenen toplu paradır. 4857 sayılı İş Kanunu m. 120 atfıyla yürürlüğünü koruyan 1475 sayılı İş Kanunu m. 14 uyarınca her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarındadır. Kıdem tazminatı avukatı olarak fesih sebebinin doğru nitelendirilmesi, giydirilmiş ücretin hesaplanması ve tavan uygulamasının kontrolü kritik önem taşır.
Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Halleri (1475 SK m. 14)
- İşverenin haklı sebep dışında feshetmesi
- İşçinin 4857 SK m. 24 kapsamında haklı sebeple feshi (ödenmeyen ücret, mobbing, ağırlaştırılmış çalışma koşulları, sağlık vb.)
- Emeklilik (yaşlılık, malullük) veya emekliliğe hak kazanıp ayrılma — 15 yıl + 3600 prim günü dahil
- Askerlik görevi nedeniyle fesih
- Evlilik nedeniyle kadın işçinin 1 yıl içinde feshi
- İşçinin ölümü (mirasçılara ödenir)
Hesaplama: Giydirilmiş Brüt Ücret ve Tavan
Hesaplama her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır. Giydirilmiş ücrete çıplak ücret + ikramiye, prim, yol-yemek yardımı, yakacak/giyim, sosyal yardımlar dahildir. Tavan uygulaması her yıl Ocak ve Temmuz aylarında en yüksek devlet memuru aylığına bağlı olarak güncellenir; yıllık tutar bu tavanı aşamaz. 1 yıldan artan süreler de orantılı şekilde hesaplanır. Hızlı ön tahmin için Kıdem Tazminatı Hesaplama Aracı'nı kullanabilirsiniz.
Vergi: Sadece Damga Vergisi
Gelir Vergisi Kanunu m. 25/7 uyarınca tavanı aşmayan kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmez; sadece binde 7,59 oranında damga vergisi uygulanır. Tavanı aşan kısım gelir vergisine tabidir.
Zamanaşımı ve Faiz
Kıdem tazminatında zamanaşımı, 7036 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme uyarınca 5 yıldır; süre fesih tarihinden itibaren işler. Geç ödenen kıdem tazminatına fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır (1475 SK m. 14/11).
Zorunlu Arabuluculuk ve Görevli Mahkeme
7036 SK m. 3 uyarınca kıdem tazminatı uyuşmazlıkları için arabuluculuk dava şartıdır. Anlaşmazlık halinde 2 hafta içinde işverenin yerleşim yeri veya iş yeri yargı çevresindeki İş Mahkemesi'nde dava açılır. İstanbul işçi avukatı olarak Anadolu ve Çağlayan İş Mahkemeleri'nde temsil hizmeti veriyoruz.
Anahtar Yasal Dayanak
1475 SK m. 14 · 4857 SK m. 24, 25, 120 · 7036 SK m. 3 · GVK m. 25/7 · TBK m. 146