Mobbing (Psikolojik Taciz) Davası — İstanbul İş Hukuku Avukatı
Mobbing, iş yerinde belirli bir kişiye yönelik sistematik, süreklilik arz eden ve kasta dayalı psikolojik baskı, yıldırma ve dışlama davranışlarının bütünüdür. Yargıtay içtihadında mobbingin tespiti için en az 6 ay süreklilik, sistematik karşıtlık ve kişiliğe yönelik kasıt aranır. Mobbing nedeniyle işçi hem iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir hem de manevi tazminat talep edebilir.
Mobbingin Hukuki Nitelikleri
- Haklı fesih hakkı (4857 SK m. 24/II): işçi kıdem tazminatını alarak derhal feshedebilir
- Kıdem tazminatı ve hak edilmiş işçilik alacakları talep edilebilir; kural olarak ihbar tazminatı doğmaz çünkü fesih işçiden gelir
- Manevi tazminat (TBK m. 56-58, m. 417): işverenin işçiyi koruma yükümlülüğünü ihlali nedeniyle
- Ayırımcılık tazminatı: 4857 SK m. 5 ihlali halinde 4 aya kadar ücret tutarı
Mobbing Belirtileri — Yargıtayın Aradığı Olgular
- Sürekli eleştiri, aşağılama ve azarlama
- İş vermeme, anlamsız görevlendirme veya aşırı iş yükleme
- Sosyal izolasyon (toplantılara çağırmama, yalnızlaştırma)
- Asilsız söylenti, dedikodu, iftira
- Tehdit, gözdağı, fiziksel koşulların bozulması (oda, ekipman)
- Karşılıksız performans baskısı ve başkaları önünde küçük düşürme
İspat Yükü — "Yaklaşık İspat" Ölçütü
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadı uyarınca mobbingde yaklaşık ispat yeterlidir; tam ispat aranmaz. Tanık beyanları, e-posta ve mesaj yazışmaları, kamera kayıtları, performans yazıları, sağlık raporları (anksiyete, depresyon teşhisi), psikiyatrik tedavi belgeleri ve işyeri düzenlemelerindeki ani değişiklikler delil olarak kullanılır. Hayatın olağan akışına uygun olgular bir araya geldiğinde mahkeme mobbingin varlığını kabul edebilir.
Hukuki Süreç ve Yetkili Mahkeme
Kıdem tazminatı ve işçilik alacakları talepleri için arabuluculuk dava şartıdır (7036 SK m. 3); manevi tazminat talebi de aynen arabuluculuğa tabidir. Anlaşmazlık halinde 2 hafta içinde İş Mahkemesi'nde dava açılır. Zamanaşımı işçilik alacaklarında 5 yıl, manevi tazminat ve haksız fiile dayalı taleplerde TBK m. 72 uyarınca 2 yıl (öğrenmeden) / 10 yıl (her halde) olandır.
Anahtar Yasal Dayanak
4857 SK m. 5, 24/II, 77 · TBK m. 56-58, 72, 417 · 7036 SK m. 3 · Anayasa m. 17 (kişi dokunulmazlığı) · Yargıtay 9. HD içtihadı